mr.dr. Yvonne Waterman

Eind 2019 vond een bijzonder asbestcongres plaats: het European Asbestos Forum. Mondiale asbestspecialisten troffen elkaar in Amsterdam om met elkaar de laatste ontwikkelingen en innovaties te delen. Sommige inzichten waren zorgwekkend: zo blijken wij niet 1.400, maar ruim 4.600 dodelijke asbestslachtoffers per jaar in Nederland te hebben. Maar er was ook reden tot optimisme. In deze column licht ik de highlights voor u toe.

Mondiale asbestspecialisten schrikken van de Nederlandse situatie Waarom? Naar nieuwe inzichten zijn de gezondheidsrisico’s van asbestblootstelling beduidend ernstiger dan voorheen gedacht. Zo gaf Keynote Speaker professor Jukka Takala (voorzitter van de International Commission on Occupational Health, onderdeel van de ILO) een boeiende toelichting over de Nederlandse situatie. Hij liet aan de hand van recente statistieken zien dat het aantal dodelijke Nederlandse asbestslachtoffers niet circa 1.400 per jaar is, maar ruim 4.600(!) wanneer ook de ‘vergeten’ asbestkankers worden meegerekend – en dat zijn er duidelijk nogal wat. Zo blijkt het aantal doden vanwege asbestgerelateerde longkanker zwaar onderschat te zijn. (Vergelijk dit eens met het aantal dodelijke verkeersslachtoffers: bijna 700 per jaar.) Dit illustreert dat de Nederlandse bewustwording van asbestrisico’s veel beter ter hand mag worden genomen.

Zeker op de werkplek is een betere bewustwording van belang, waar de grootste kans bestaat om asbest tegen te komen en te beschadigen (lees: inademen). Goede inventarisaties en protocollen kunnen hier veel onnodig leed voorkomen.

Wilt u Takala’s presentatie alsnog zien? Ik deel haar graag met u: https://youtu.be/dn-0rzSuYNU.

Asbestinnovaties: een wereld te winnen
Innovatie inzake asbest staat op een laag pitje in Nederland. Enerzijds is dat door onzekerheid inzake asbestbeleid, anderzijds omdat de strenge regelgeving de financiële en praktische toegang tot de markt aanzienlijk bemoeilijkt.

Bijzondere innovaties die werden getoond, hadden bijvoorbeeld betrekking op supersnelle robotmicroscopie met een hogere betrouwbaarheid dan het menselijke oog, gelaatsmaskers, saneermiddelen gebaseerd op wetenschappelijke state of the art principes, etc. Een vermelding waard: het saneringsmiddel CapSure, waarmee niet alleen asbestvezels en stof tijdens de sanering effectief worden ingekapseld, maar waarmee ook op forensische en juridische wijze de herkomst van asbestafval kan worden aangetoond. Dat is zeker interessant voor de overheid ten aanzien van illegaal gedumpt asbest. Echter ook voor de eigenaren van asbestafval: zij kunnen hiermee aantonen dat zij netjes hun asbestafval op legale wijze hebben gestort. Dit product komt nog op de Nederlandse markt.

Denaturatie van asbest: een geweldige Nederlandse uitvinding
Ook werden diverse methoden besproken om asbestvezels te vernietigen (denaturatie). Bijzonder vermeldenswaardig is het Nederlandse paradepaardje Asbeter, dat er in is geslaagd om op CO2 -vriendelijke wijze industriële afvalzuren te verwerken. Dit gebeurt door de zuren te mengen met gesloopte asbestdaken: het asbest wordt volledig vernietigd door de zuren. Gedurende dit procedé ontstaan veilige grondstoffen waarmee weer nieuwe, asbestvrije dakpanne, bakstenen etc. kunnen worden geproduceerd. Daarmee zal mettertijd ook de noodzaak voor asbeststort verdwijnen: asbestafval wordt nuttig en waardevol, terwijl het milieu wordt gespaard. Hoe circulair wil je het hebben?

Mr.dr. Yvonne Waterman (Waterman Legal Consultancy) specialiseert in aansprakelijkheidsrecht en met name asbestkwesties. Daarnaast is zij tevens oprichter van de stichting European Asbestos Forum. Reacties worden verwelkomd op waterman@watermanlegal.nl.