grondzuiger-bouwmagazine

In en op de Nederlandse bodem gebeurt een hoop. Rioleringen worden vernieuwd, glasvezelkabels worden aangelegd en bestrating wordt vervangen. Het aantal gemelde kabelschades neemt toe, terwijl grondzuigers bij dit soort werkzaamheden kunnen zorgen voor het beheerst blootleggen van kabels zodat er geen uitval van elektriciteit of een gaslek ontstaat. Hoe zit dat?

Kor van der Flier is bestuurslid en PR-man van de Stichting Belangenvereniging Grondzuigen (SBG). Hij schijnt licht op de zaak: ‘Er wordt nog veel regulier gegraven. Hier staat dan wel een grondwerker met een schep bij die voelt of er kabels of leidingen lopen, maar die vergeet weleens een hoekje en dan veroorzaakt de machinist toch schade.’ In het Kabel en Leiding Overleg (KLO) is veel aandacht voor het voorkomen van kabelschade. Hierin zijn grondroerders, netbeheerders en beheerders van de ondergrond verenigd. Ook de SBG zit in dit overleg.

Kans op raken kabels neemt toe
Het aantal graafschades in 2019 lag boven de 40 duizend. Twee jaar eerder werd er nog 33 duizend keer en kabel geraakt. ‘Het aantal schades groeit en daarmee ook het risico op ernstige ongevallen, waarbij grondwerkers brandwonden op kunnen lopen. Bovendien heeft een stroomstoring op een bedrijventerrein, ontstaan door graafschade, een enorme economische impact. De schade voor het bedrijfsleven loopt in de tientallen miljoenen euro’s.’

Lichte en zware grond
De grondzuigbedrijven in Nederland zuigen zowel zware grond zoals klei, vloeibare grond zoals bagger en lichte grond zoals zand. ‘Eigenlijk is alles wat door een slang van 250 millimeter past te zuigen, natuurlijk draai je net als bij handwerk minder productie in zware klei dan in los zand. Maar beide soorten zijn goed te zuigen. Met een slang zuigen we de grond weg en leggen de kabels bloot, hier komt weinig handwerk en geen mechanische graver aan te pas.’ Behalve de kabels, wordt ook het lichaam van de grondwerker gespaard. ‘Ergonomisch is het veel gezonder om te grondzuigen dan om te graven.’

Geen schade en sneller klaar
De kans dat je tijdens graafwerkzaamheden een kabel raakt, is groot en neemt de komende jaren alleen maar toe onder meer door de aanleg van glasvezel. De Nederlandse bodem bevat op dit moment meer dan 1,7 miljoen kilometer leidingen en kabels voor water, gas, olie, data en elektriciteit. ‘Daar komt bij dat infraprojecten een steeds kortere doorlooptijd hebben en steeds minder mogen kosten. Dat zijn de situaties die leiden tot extra risico’s.’ En dat is volgens Kor niet nodig. ‘Grondzuigen is over het algemeen niet duurder dan traditioneel mechanisch graven. Het uurtarief ligt hoger, maar werkvoorbereiders en calculeerders vergeten vaak dat bij een graafmachine meestal ook één of twee mensen horen die ook betaald moeten worden. Grondzuigers veroorzaken geen schade en zijn vaak twee tot drie keer zo snel klaar. Dus tel uit je winst.’ De inzet van grondzuigers in plaats van graafmachines heeft meer voordelen. Ze veroorzaken minder overlast voor de omgeving ‘Met grondzuigen heb je minder draaibewegingen en daarmee minder risico voor de omgeving. Ook komt er geen grond of zand langs de sleuf te liggen waardoor alles er een stuk netter bij ligt en kunnen op moeilijk bereikbare locaties grond verwijderen. Het weghalen van verontreinigde grond is met een grondzuiger velen malen veiliger.

Historie SBG
De Stichting Belangenvereniging Grondzuigen bestaat ruim zeven jaar. ‘De grondzuigtechniek bestaat sinds 1995 en in 2002 kwamen de eerste grondzuigwagens naar Nederland.’ De grondzuigbedrijven die zijn aangesloten bij de SBG staan voor kennis en kunde. Ze weten alles over graven in risicogebieden zoals binnensteden, maar ook petrochemische terreinen. ‘En in landbouwgebied kun je natuurlijk wel met traditionele graaftechnieken aan de slag en ook bij de aanleg van een natuurgebied is onze expertise niet nodig.’ De grondzuigbranche is een gemêleerde branche; er zijn zowel ondernemers met grondzuigbedrijven als aannemers en verhuurbedrijven lid van. ‘We hebben dertig leden, dat is ruim driekwart van de branche.’

Meer bewustwording
De SBG probeert via diverse kanalen meer bewustwording te creëren. ‘We zien niets in een verplichting vanuit de overheid, maar als men de risico’s goed in kaart brengt en rekent met de juiste prijzen dan is het een no brainer dat je een grondzuiger inhuurt om kabels te sparen.’ De SBG onderhoudt nauw contact met partijen als Bouwend Nederland, de KLO, netbeheerders en Cumela. ‘Ook zij zijn gebaat bij het terugdringen van kabelschade.’

Nieuwe leden gezocht
De Stichting Belangenvereniging Grondzuigen is op zoek naar nieuwe leden. ‘We zoeken vooral partijen die niet zelf grondzuigen, maar bijvoorbeeld vertegenwoordigers van netbeheerders die met ons mee willen denken. We willen zoveel mogelijk partijen die betrokken zijn bij infrastructurele projecten in onze stichting hebben zodat we elkaar kunnen versterken en kennis kunnen delen.’

Meer informatie over de SBG vind je op: www.sbgrondzuigen.nl