De dekvloer ligt. En dan?

do 27 aug, 15:20 Beton

Als het constructieve werk klaar is en de dekvloer ligt, komt een vraag waar in de planning te makkelijk overheen wordt gestapt: wanneer mag de afwerking erop? De vuistregel is een week per centimeter dikte, bij vijf centimeter dus ruim een maand. Die regel klopt als planningsinstrument, maar hij is geen bewijs.

Meten is weten. Een vochtmeter kost een fractie van wat een mislukte vloer kost en geeft het enige antwoord dat telt op de dag dat je wilt beginnen. Dat weegt bij een minerale afwerking zwaarder dan bij tegelwerk, want een laag van één tot twee millimeter geeft alles door wat eronder gebeurt. Zit er nog vocht in de dekvloer, dan komt dat eruit, en de discussie gaat daarna over het materiaal in plaats van over de ondergrond.

Bij Beton Ciré Webshop in Den Haag leveren we die minerale afwerkingen aan verwerkers en aan particulieren die het zelf doen. Daardoor horen we beide kanten: de vragen vooraf en de klachten achteraf. Twee vragen komen altijd terug: kan het tegen een stootje, en is het echt waterdicht? Bijna iedereen behandelt dat als twee losse vragen. Dat is precies waar het misgaat.

De toplaag doet twee dingen tegelijk
Bij beton ciré en microcement zit de bescherming niet in het materiaal zelf maar in de afwerklaag. Een tweecomponenten PU-toplaag maakt het oppervlak slijtvast én waterdicht. Dat zijn geen twee eigenschappen die los van elkaar staan, het is één laag die beide taken vervult.

De consequentie is logisch zodra je hem uitspreekt, maar hij staat in vrijwel geen enkele productbeschrijving. Gaat een beschadiging door de toplaag heen, dan is die plek niet alleen lelijk geworden maar ook niet meer waterdicht. In een woonkamer is dat een schoonheidsfout. In een badkamer is het een lekkage die je pas maanden later op de constructie terugziet.

Dat horen we terug van stukadoors die een klacht kregen die ze niet konden plaatsen. De vloer was goed aangebracht, de toplaag ook, en toch stond er vocht onder. Meestal blijkt er iets gevallen te zijn, of is er met een scherp voorwerp geschoven.

Wat dat betekent voor de uitvoering
Voor de vakman zijn hier drie dingen uit te halen.

Het eerste is de plaatsbepaling. Beton ciré en microcement zijn uitstekend op wanden, ook in de doucheruimte, en op vloeren in droge ruimtes. Op een douchevloer raden we ze af, omdat je daar precies de combinatie krijgt die het systeem kwetsbaar maakt: staand water, hard sanitair dat kan vallen, en schuurwerking van zand onder de voeten.

Het tweede is opnieuw de ondergrond. Werkt die, dan werkt de afwerking mee. Scheuren komen door de laag heen, en bij tegels valt zoiets weg in de voeg, hier niet. De voorbereiding is bij dit soort systemen geen bijzaak maar het grootste deel van het werk.

Het derde is de verwachting die je bij de opdrachtgever wekt. Wie zegt dat een materiaal waterdicht is, zegt in de praktijk dat een afwerklaag waterdicht is zolang die heel blijft. Dat is een wezenlijk andere belofte, en het scheelt discussies achteraf als je hem vooraf uitspreekt.

En dan de detaillering, want de meeste problemen zitten niet in het vlak maar op de overgangen. In een natte cel hoort in de hoeken en op de aansluitingen eerst een kimband, ingebed in de waterkerende laag, en pas daarna de afwerking. Die stap wordt bij minerale systemen vaker overgeslagen omdat de afwerking zelf al waterdicht heet te zijn. Reken op dezelfde detailleringstijd als bij tegelwerk: het scheelt in materiaal, niet in vakwerk.

Wanneer de waterdichtheid in het materiaal zelf zit
Er is een categorie waarbij dit niet speelt, en dat onderscheid wordt in de vakpers zelden gemaakt. Bij een lavasteen gietvloer bestaat het materiaal uit lavasteenpoeder met een tweecomponenten epoxy als bindmiddel. De epoxy zit door de hele massa heen en niet als laagje bovenop. Beschadigt het oppervlak, dan blijft de vloer daar waterdicht, want er is geen waterkerende laag die je stuk kunt maken.

Daar komt bij dat het materiaal van nature ruw is en dus antislip, zonder dat je er een profiel of een toeslagstof in hoeft te werken. Dat maakt het de enige van de drie die je in een badkamer overal kunt toepassen: op de wanden én op de vloer, tot en met de douchevloer en de douchewanden. De naam gietvloer is in dat opzicht misleidend, want je brengt het net zo goed verticaal aan. De laagdikte blijft één tot twee millimeter, en het materiaal is harder dan beton ciré en microcement.

We zeggen er eerlijk bij dat het geen wondermiddel is. De verwerkingstijd is korter en je moet de A- en de B-component met elkaar mengen. Maar dan krijg je een epoxygebonden betonlook uiterlijk met een matte uitstraling.

De duurzaamheidskant die vaak overgeslagen wordt
Tot slot een invalshoek die weinig aandacht krijgt. Een afwerking van één tot twee millimeter over een bestaande ondergrond betekent dat de oude vloer blijft liggen: geen sloopwerk, geen puinafvoer, geen nieuwe dekvloer, en een fractie van het materiaalgebruik van tegels of een gietvloer van acht tot tien millimeter. Bij renovatie is dat vaak het doorslaggevende argument. Tel de afvoerkosten en de uren voor het strippen mee en het verschil wordt groot, zeker in bewoonde staat waar de doorlooptijd zelf ook geld kost.

Tot slot
De vraag die we iedereen meegeven, geven we hier ook. Vraag bij elk mineraal systeem waar de waterdichtheid vandaan komt: uit de afwerklaag of uit het materiaal. Dat ene antwoord bepaalt in welke ruimte je het kunt toepassen en welke belofte je aan je opdrachtgever kunt doen.

Veelgestelde vragen
Wanneer is een dekvloer droog genoeg voor een minerale afwerking?
De vuistregel is een week per centimeter dikte, dus bij een dekvloer van vijf centimeter ruim een maand. Die regel is bedoeld voor de planning en niet als bewijs. Meet het restvocht voordat je begint, want een afwerking van één tot twee millimeter geeft alles door wat er nog onder zit. Vocht dat later alsnog naar buiten komt, geeft blaasvorming of hechtingsverlies, en de discussie gaat daarna over het materiaal in plaats van over de ondergrond.

Is beton ciré waterdicht?
Beton ciré wordt waterdicht door de tweecomponenten PU-toplaag die erover gaat, niet door het materiaal zelf. Zolang die laag heel is, is de afwerking waterdicht. Gaat er een beschadiging doorheen, dan is het oppervlak op die plek niet meer waterkerend. Voor wanden, ook in de doucheruimte, is dat geen probleem. Voor een douchevloer wel, want daar komen staand water en vallend sanitair samen.

Wat is het verschil tussen beton ciré en microcement?
Beide zijn cementgebonden afwerkingen van één tot twee millimeter die hun waterdichtheid uit dezelfde PU-toplaag halen. Het verschil zit in de korrel en de tekening, en daarmee in het uiterlijk. Voor de vraag waar je ze kunt toepassen maakt het geen verschil: op wanden en op vloeren in droge ruimtes zijn ze allebei geschikt, op een douchevloer allebei niet.

Kan een minerale afwerking op een douchevloer?
Van de drie kan alleen een lavasteen gietvloer dat veilig. Daar zit de tweecomponenten epoxy in het materiaal zelf, dus een beschadiging maakt geen einde aan de waterdichtheid. Het materiaal is bovendien van nature ruw en daarmee antislip, wat op een natte vloer meetelt. Beton ciré en microcement horen in een natte cel op de wanden.

Kan het over een bestaande tegelvloer heen?
Ja, maar niet direct. De tegels blijven liggen, dat scheelt sloopwerk en afvoerkosten, maar de voorbereiding is wel het werk. Losse en holle tegels eruit, het oppervlak reinigen en schuren, en dan de stap die het vaakst wordt overgeslagen: een volledige egalisatielaag over het hele oppervlak. Alleen de voegen vullen is niet genoeg, want dan tekent het voegenpatroon zich na verloop van tijd af in de afwerking.

Beton Ciré Webshop, Den Haag