Bouwvakker valt minder vaak van de ladder, maar is vaker ziek door recorddruk op de bouwplaats

De Nederlandse bouwplaats is de afgelopen tien jaar aanzienlijk veiliger geworden. Het relatieve aantal arbeidsongevallen in de bouw daalde fors: van 5,7% naar 3,4%. Toch luidt VGMbox de noodklok. Terwijl acute ongelukken afnemen, schiet de duur van het ziekteverzuim omhoog. De boosdoener? Een recordaantal van bijna 30.000 openstaande vacatures die de druk op de zittende vakmensen onhoudbaar maakt.

Uit een analyse van recente CBS- en TNO-data door VGMbox blijkt dat de jarenlange focus op veiligheidscertificering en preventie op de bouwplaats zijn vruchten afwerpt. Waar tien jaar geleden nog 5,7% van de werknemers in de bouw te maken kreeg met een ongeval, is dat nu gedaald naar 3,4%.

Echter, tegenover deze winst op het gebied van acute veiligheid staat een zorgwekkende trend in de verzuimcijfers. De verzuimfrequentie in de bouw steeg van 39,5% naar bijna 45%. Bovendien zijn bouwvakkers die uitvallen nu gemiddeld 4 dagen langer uit de roulatie dan tien jaar geleden (21,7 dagen in 2024 tegenover 17,7 dagen in 2014).

De oorzaak: de vacature-explosie in de bouw
De druk op de werkvloer is volgens Paul Bongenaar van VGMbox direct te herleiden naar de oververhitte arbeidsmarkt. In de bouw steeg het aantal openstaande vacatures van 5.000 in 2015 naar maar liefst 29.300 in 2025.

"De bouwvakker is uitstekend getraind om acute ongevallen te voorkomen, maar wordt nu ingehaald door de wet van de grote getallen”, licht Bongenaar toe. “Door het enorme tekort aan collega’s wordt er structureel overgewerkt en neemt de fysieke belasting toe. Men valt niet meer door een gat in de steiger, men valt uit door fysieke en mentale uitputting. Dat sluit naadloos aan bij ons eerdere onderzoek waaruit bleek dat een groot deel van de vakmensen met dagelijkse pijn werkt om de projecten toch af te krijgen."

Op tijd aan de bel trekken
In een markt waar de instroom van nieuw personeel achterblijft, wordt het behoud van de huidige vakmensen cruciaal. Volgens VGMbox is het van groot belang om op tijd aan de bel te trekken wanneer het werk tot klachten leidt.

Bongenaar: “Nog altijd vindt de meerderheid van de vakmensen dat pijn er in meer of mindere mate bij hoort. Dat zit een beetje in de cultuur van de sector. Maar wie er te lang mee blijft lopen is uiteindelijk alleen maar langer uit de running. Veiligheid gaat niet alleen over een helm of een harnas, maar ook over luisteren naar je eigen lijf voordat het echt misgaat.”