Herbruikbaar bouwen verlaagt de milieubelasting van bouwmaterialen met ruim de helft. Dat blijkt uit onderzoek van SGS Search in opdracht van De Meeuw B.V. Demontabel en flexibel bouwen kan daarmee een oplossing zijn voor de grote uitdagingen in de bouwsector.

In de gecontroleerde omgeving van hun fabriek produceert De Meeuw modulaire bouwunits. Deze ‘legoblokken’ worden in zijn geheel naar de bouwplaats vervoerd en eenvoudig gekoppeld. Een modulair gebouw wordt zo’n 10 tot 15 jaar gebruikt. Daarna gaan de losse units terug naar de fabriek, om ze volledig te renoveren met hergebruik van materialen.

Dit hele proces draait om efficiëntie en het verminderen van faalkosten, afval en transportbewegingen. Maar is er ook bewijslast voor hun duurzame- en circulaire prestaties? Kees Faes, Senior Projectmanager bij SGS Search: ‘Om deze vraag te beantwoorden is met een levenscyclusanalyse (LCA) de milieubelasting berekend van alle materialen in de modulaire units.’

10% lagere milieukosten en 30% minder CO2-uitstoot
‘In het eerste deel van het onderzoek is een standaard LCA uitgevoerd’, gaat Faes verder. ‘Voor nieuwe materialen is één levenscyclus doorgerekend, van wieg tot graf. Van de ontginning van grondstoffen, via de productie van materialen en het eindproduct tot en met de toekomstige afvalstromen. Hieruit blijkt dat de materialen in het bouwsysteem van De Meeuw 10% lagere milieukosten en 30% minder CO2-uitstoot hebben dan een vergelijkbaar conventioneel bouwconcept. Met veel staal en hout is het systeem ook veel lichter dan traditionele bouw met beton en kalkzandsteen.’

55% minder milieubelasting door hergebruik
Als vervolgens ook de consequenties van het hergebruik van de units worden doorgerekend, daalt de milieu-impact nog veel verder. Faes: ‘In het tweede deel van het onderzoek zijn we ervan uit gegaan dat de units drie keer worden gebruikt. Hieruit blijkt dat het hergebruik van de materialen leidt tot 55% minder milieubelasting en CO2-uitstoot ten opzichte van de berekening voor eenmalig gebruik.’

Voor het onderzoek is uitgegaan het project Stek Oost in Amsterdam. Dit circulaire appartementencomplex is gebouwd met 12 jaar oude hergebruikte units van een zorginstelling. Het voorbeeldproject laat zien dat modulaire bouw tegenwoordig geen noodoplossing meer is, maar een volwaardig alternatief voor permanente bouw: volledig volgens het Bouwbesluit, met goede isolatiewaarden en een hoogwaardige uitstraling. Daarnaast kan door de flexibiliteit van het systeem, met een kortere bouwtijd, minder overlast voor de omgeving en minder ingrepen in de bodem, snel gereageerd worden op veranderende situaties.

Oplossing voor vraagstukken in de sector
Het onderzoekt toont aan dat flexibel en demontabel bouwen echt zoden aan de dijk zet. ‘Veel goede bouwmaterialen eindigen nu nog als afval, omdat hergebruik niet mogelijk is’, verklaart Faes. ‘Als een product een tweede of derde levenscyclus kan doorlopen, bespaar je flink op de milieukosten. Dat geldt niet alleen voor de Meeuw, maar voor de hele bouwsector. Daarvoor moeten we substantieel anders gaan bouwen, met veel meer aandacht voor demontage.’

Bouwen aan een duurzame samenleving en circulaire economie
Ronald Slaats, CEO van De Meeuw, reageert op de uitkomsten van het onderzoek: ‘Modulair bouwen onderscheidt zich al in de markt door snelle oplevering, hoge efficiency door fabrieksmatig bouwen, grote flexibiliteit en verplaatsbaarheid van gebouwen. Met het onderzoek van SGS Search is nu ook hardgemaakt dat minder bouwafval, minder transportbewegingen en maximaal hergebruik van modulaire huisvestingsoplossingen en grondstoffen tot 55% lagere milieukosten leiden. Dat zal ongetwijfeld veel marktpartijen als muziek in de oren klinken nu we bouwen aan een duurzame samenleving en circulaire economie.’